موقعیت و محدوده جغرافیایی
   بخش قوشخانه شیروان یکی از آبادیهای دیرینه خراسان شمالی است که از شمال با جمهوری   ترکمنستان  و بجنورد و از جنوب با دهستان تکمران و از شرق با دهستان جیرستان بخش سرحد و از غرب با شهرستان بجنورد همجوار می باشد.
بخش قوشخانه بین 30 دقیقه و 57 درجه تا 48 دقیقه و 57 درجه طول شمالی و 36 دقیقه و 37 درجه تا 48 دقیقه و 37 درجه عرض شمالی  واقع است. وسعت بخش قوشخانه شیروان در حدود 632 کیلومتر مربع می باشد و مرکز آن شهر ینگی قلعه علیا که در فاصله 50 کیلومتری شهر شیروان واقع گردیده است . ارتفاع ینگی قلعه مرکز بخش از سطح دریا 1400 متر می باشد.
کوههای معروف این بخش مرزی عبارتند از : کپه داغ ، کنجه خور ، می سی نو ، شیرگاه ، تنبل  و مسگر.
بخش قوشخانه مرکز اصلی عشایر دامدار شهرستان شیروان می باشد.
وجه تسمیه ( نام شناخت)
  قوشخانه با توجه به مراتع خوب و یکی از قطب های مهم دامداری عشایر کوچرو و نیمه کوچ رو طبق اظهار معمرین محلی و نویسنده کتاب تاریخ قدیم شیروان در ابتدا قوچ خانه بوده که به مرور زمان به قوشخانه تبدیل شده است .( قوچ خانه یعنی پرورش و نگهداری گوسفندان بزرگ و فربه ).
جغرافیای تاریخی قوشخانه
 مطالعات تاریخی نشان میدهد که بعضی از آبادیهای این بخش کهن مانند تفتازان و زیدر از آبادیهای ابر شهر نسا ( نسایه ) خراسان بزرگ ذکر شده است و از روستای تفتازان بعنوان قریه الرجال نام برده میشود. این بخش میتواند دارای سابقه جغرافیایی تاریخی پرباری در طول تاریخ باشد که احتیاج به پژوهش و تحقیق بیشتری دارد.
  
آثار باستانی و تاریخی قوشخانه
 با توجه به قدمت تاریخی قوشخانه ، این بخش مرزی شیروان آثار تاریخی متعددی دارد که به بعضی از آنها بصورت گذرا اشاره میگردد:
1-   قزلرقلعه زیدر : این بنای تاریخی بر قله بلند ترین کوه منطقه زیدر از بخش قوشخانه شهرستان شیروان قرار دارد که آثار چهار برج در چهار گوشه قلعه و هم چنین اتاق های اندرونی و بیرونی ، تنور پخت نان ، حمام و گلخن و محل نگهداری اشیاء گرانقیمت و اسلحه ها و آب انبار و ... در آن دیده می شودکه در زمان خوارزمشاهیان احداث و با حمله مغولان تخریب میگردد که آثار آن هنوز هم دیده میشود و از طریق میراث فرهنگی حفاظت میشود.
2-   دیگر آثار تاریخی قوشخانه عبارتند از : اشرف دره کلاته زمان _ قزلر قلعه تفتازان ، مقبره سلطان ابراهیم قپز ، غار آهکی مصطفی علیخان قلعه ، برج و باروی قدیمی سولدی ، مقبره بش قارداش سنجد ، قدمگاه ایوب سرداب و سرانی ، مقبره سید ناصر رباط ، مقبره معصومزاده قاسم ددخان ، مقبره سید خواجه حلواچشمه ، مقبره سعد بن حسام الدین بن تفتازانی کاکلی ، یامان قلعه تفتازان ، قرن دره ( خرندره ) تفتازان ، مقبره شیخ بابا باغ و ...
جاذبه های گردشگری قوشخانه شیروان
 موقعیت کوهستانی و ییلاقی منطقه قوشخانه و بارش برف و باران کافی باعث جاذبه های توریستی و ییلاقات بسیاری گردیده است که معروفترین آنها عبارتند از :
 
 
دانشوران و علمای قوشخانه
 بخش قوشخانه طبق متون تاریخی یکی از آبادیهای قدیمی خراسان شمالی است که در دامن خود علما و دانشمندان بزرگی را پرورانده است که سیهمی در فرهنگ و ادب و تاریخ این خطه دارند که بطور گذار به این دانشوران گرانقدر اشاره می شود:
ملا سعد الدین تفتازانی : از علما و فلاسفه بزرگ قرن هشتم هجری قمری می باشند که زادگاهش روستای  تفتازان قوشخانه و دارای 26 جلد کتاب معتبر در فنون  بیان و ادب و فقه و اصول  است که از همه معروفتر کتاب  گرانسنگ( مطّول ) در معانی  بیان می باشد که در حوزه های علمیه تدریس می گردد. شهید مطهری در مورد او می گوید : تفتازانی جان دهنده به قسمتی از معارف اسلامی است.
محمد نسوی زیدری: از نویسندگان و مورخین معروف دوره خوارزمشاهیان است که اهل روستای زیدر قوشخانه بوده و صاحب کتب با ارزش : تقویم البلدان ، تاریخ جلالی ، نفه المصدور و .. می باشد.
سعد بن حسام الدین ( نوه ملا سعدالدین تفتازانی ) .
حاج میر بابا سیدی عالم متقی قوشخانه از روستای زو .
جغرافیای انسانی قوشخانه
بخش قوشخانه دارای 30 روستا است .مردم قوشخانه با لهجه های شیرین ترکی و کرمانجی صحبت می کنند و اکثراً به زبان فارسی مسلطند.
اقتصاد قوشخانه: قوشخانه قطب اصلی دامداری عشایر شهرستان شیروان است و در مرحله اول اقتصاد این بخش متکی به دامداری می باشد و در مرحله دوم تولید کننده مرغوب ترین حبوبات است . روغن حیوانی ( روغن زرد ) و فرآورده های لبنی این بخش نیز زبان زد خاص و عام است و صنایع دستی آن شامل قالی و قالیچه ، دستکش و جوراب پشمی و ... است.